W malowniczym zakątku Ziemi Zaborskiej, na północnym brzegu Jeziora Karsińskiego, nad rzeką Brdą, leży wieś SWORNEGACIE.

Nazwa obecna ustaliła się w XIX wieku. W dokumentach historycznych stwierdza się następujące jej odmiany:

• Swornigac – 1272 r.,
• Swornigat – 1275 r.,
• Swornigacz – 1303 r.,
• Sworngatz – 1354 r., 1382 r.,
• Swornegacz – 1382 r ., 1400 r.,
• Sfornegac – 1653 r.,
• Swornogac – 1664 r.

Pierwszą wzmiankę o wsi podaje dokument papieża Grzegorza X z dnia 15 lipca 1272 roku, który poleca opiece biskupów chełmińskich ulokowany tutaj zakon augustianów. Ufundował go tutaj książę pomorski Mestwin II i jego żona księżna Eufrozyna.

W 1275 roku ojcowie augustianie dysponowali już kościołem. Książę Mestwin staje się ich dobroczyńcą nadając przeorowi Borysławowi Swornegacie wraz z jeziorem Łukomie.

W 1291 roku do wsi przybywa z licznym orszakiem książę Mestwin II i nadaje osadzie przywilej lokacyjny, potwierdzony przez biskupa włocławskiego, a następnie w roku 1294 przez księcia Przemysława II.

Ojcowie augustianie nie mieli tutaj spokoju. Klasztor w czasach krzyżackich często napadano. Z tego powodu Wacław III zezwolił w 1303 roku na połączenie augustianów z zakonem cystersów w Oliwie.

Aby zapobiec konfliktowi cystersi na życzenie wielkiego mistrza Luthera ks. Brunszwiku oddali Swornegacie Zakonowi. Administracyjnie osada została włączona do komturstwa tucholskiego i zamieniono ja na folwark.

W 1330 roku powstało tu wójtostwo krzyżackie. W 1382 roku komtur tucholski Henryk von Bullendorf nadał ziemię folwarczną nowym osadnikom.

W 1466 roku na mocy II pokoju toruńskiego Pomorze powróciło w granice Królestwa Polskiego. Swornegacie zostały włączone do klucza kosobudzkiego.

Przywilej z 1382 roku pozwala przypuszczać, że w osadzie była szkoła parafialna. Jej istnienie potwierdziły dokumenty z XVI i XVII wieku.

Wizytacja kościelna w 1695 roku potwierdziła istnienie we wsi drewnianego kościoła parafialnego z trzema krzyżami pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja.

Od 1617 roku, zapewne z braku duchownego, kościół administracyjnie został podporządkowany Parafii Konarzyny. Pewne usamodzielnienie nastąpiło w 1900 roku.

Obecny kościół murowany pod wezwaniem św. Barbary został zbudowany w 1916 roku. Dawniejszy, drewniany, pochodzący z 1742 roku przeniesiono do skansenu sztuki ludowej we Wdzydzach. Nastąpiło to w roku 1982.

W czasie między I a II wojną światową Swornegacie miały przeważnie drewniane chaty kryte strzechą. Ludność z trudem uprawiała piaszczystą i mało wydajną ziemię. Dodatkowym źródłem dochodu było rybołówstwo i praca w lesie.

Życie kulturalno-oświatowe było ożywione. Działało wiele organizacji społecznych. Aktywni byli działacze Związku Zachodniego zaciekle w czasie II wojny światowej ścigani przez hitlerowców. Wielu mieszkańców Swornegaci straciło życie. Ich nazwiska upamiętnia tablica umieszczona na ścianie kościoła parafialnego.

W 1932 roku została oddana do użytku murowana szkoła, funkcjonująca do dzisiejszego dnia.

Podczas okupacji hitlerowskiej ludność wsi została wysiedlona, a całą okolicę włączono do obszaru ćwiczeń wojskowych. Część ludności wywieziono w głąb Rzeszy, część do innych wsi powiatu chojnickiego. Z powodu nieostrożności żołnierzy wybuchł pożar i część wsi spłonęła.

Po wojnie władze PRL zamierzały ocalałą ludność przesiedlić na „ziemie odzyskane”, a teren gromady przeznaczyć pod zalesienie.

Przystąpiono jednak do odbudowy wsi. Domy drewniane zamieniły się na murowane.

W 1962 roku ponownie wybuchł we wsi pożar i zniszczył pozostałe chaty.

W 1962 roku miejscowość została zelektryfikowana.

Wielkim wydarzeniem dla mieszkańców było otwarcie w 1963 roku domu kultury. Zbudowany został czynem społecznym.

W roku 1966 oddano do użytku internat przyszkolny. Nowy budynek internatu przekazano dzieciom w 1988 roku.

W 1995 roku społeczeństwo wsi otrzymało salę gimnastyczną.

Znaczne zmiany przyniosły lata dziewięćdziesiąte. Gmina Chojnice zainwestowała w Swornegaciach ogromne środki finansowe. Wieś została stelefonizowana, zwodociągowana i skanalizowana. Pojawiły się chodniki i stylowe lampy oświetleniowe.

Swornegacie ciągle rozwijają się.  Stają się miejscowością wczasową szeroko znaną w Polsce.

Opracował mgr Ryszard Kontek na podstawie: Cz. Wycech „Powiat chojnicki – ziemia, ludność, przeszłość”.
Życie gospodarcze i społeczne, Chojnice 1936 rok.

Park Narodowy Bory Tucholskie (http://www.park.borytucholskie.info/)

Zaborski Park Krajobrazowy (http://zaborypark.eco.pl/)

Mapę Zaborskiego Parku Krajobrazowego można pobrać: tutaj (uwaga, plik waży prawie 9MB).

Majestat kompleksu leśnego Borów Tucholskich (drugi pod względem wielkości po Puszczy Białowieskiej; Park Narodowy, 4 Parki Krajobrazowe: Zaborski , Tucholski, Wdecki, Wdzydzki i 26 rezerwatów przyrody). Brda zagłębia się w Zaborski Park Krajobrazowy na 164,0 km.
Zaborski Park Krajobrazowy zał. 1990 r. jest położony na północno -zachodnich krańcach Borów Tucholskich. Powierzchnia Parku 26.490 ha, strefy ochronnej 7 536 ha. Zróżnicowana rzeźba terenu, duże ilości lasów – 67,8 % pow, duża ilość jezior, rzek i strumieni (36 akwenów – 13,5 % powierzchni), 5 rezerwatów, 82 pomniki przyrody, 250 gatunków porostów, 43 gatunki ssaków, wśród nich m. in. sarna, dzik, jeleń, zając, królik, jenot, bóbr, wydra., 120 gatunków ptaków, m.in: orzeł bielik, puchacz, myszołów, błotniak stawowy, krogulec, jastrząb gołębiarz, żuraw. Do najrzadszych należy remiz oraz wilga i zimorodek.. Głównym celem jest ochrona roślin i zwierząt oraz pielęgnacja tradycji np. folkloru, rzemiosła, obyczajów zamieszkującej w granicach parku ludności.}

PARK NARODOWY BORY TUCHOLSKIE. Powstał jako 21 PN w Polsce. Położony na terenie woj. Pomorkiego w Gminie Chojnice. Utworzony 1.07.1996 r.na powierzchni 4.789,34 ha, lasy stanowią 79 % powierzchni, wody 11 %. Otulinaparku zajmuje powierzchnię 10.292,24 ha. Teren parku w całości wyodrębniono z Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Park obejmuje północno – zachodnią częśćBorów najpiękniejszą i najbardziej nienaruszoną pod względem przyrodniczym. Centralnym i najcenniejszym punktem PNBT jest Struga Siedmiu Jezior ze zlewnią o pow. 36,8 km2 w 100 % zalesiona. Na terenie Parku znajduje się 17 jezior o pow. pow.1 ha. Spotykamy prawie wszystkie typy genetyczne i limnologiczne jezior np. rynnowe, wytopiskowe, lobeliowe, oczka, kotły i kociołki. Na terenie Parku znajdują się tylko dwie miejscowości Bachorze i Drzewicz i mieszka na stale 15 osób. Najcenniejsza flora to: widłakjałowcowaty, widłak spłaszczony, widłak torfowy, widłak goździąsty, widłak wroniec, grzybienie północne i białe, lobelia jeziorna, poryblin jeziorny, rosiczka okrągłolistna, brodaczki i włostki, bagno zwyczajne. Do najcenniejszej fauny w Parku Narodowym Bory Tucholskie zaliczany jest; puchacz, orzeł bielik, zimorodek, tracz nurogęś, gągoł, 7 gatunków nietoperzy,bobry, jaszczurka zwinka, żmija zygzakowata, padalec, zaskroniec, wydra, rzekotka drzewna, rzęsorek mniejszy.